. 
14 jan Climate change binnen ISO 22000
De impact van klimaatverandering op de voedselveiligheid wordt steeds zichtbaarder. Hogere temperaturen, langere periodes van droogte en hevigere regenval beïnvloeden de hele voedselketen — van teelt en transport tot opslag en verwerking. Uit recent onderzoek van de NVWA blijkt dat deze veranderingen directe en indirecte risico’s vormen voor de voedselveiligheid in Nederland.
Voor organisaties die werken volgens ISO 22000 of FSSC 22000 is het vanuit de norm vereist om klimaatverandering structureel mee te nemen in de contextanalyse, SWOT-analyse en stakeholderanalyse.
Belangrijkste risico’s voor voedselveiligheid
Het NVWA-rapport noemt diverse potentiële risico’s die door klimaatverandering toenemen:
- Meer toxinen in voedsel, zoals mycotoxinen en fytotoxinen, door warmere en vochtigere omstandigheden.
- Groei van pathogene micro-organismen (o.a. Salmonella, Campylobacter, Vibrio) bij hogere temperaturen.
- Kortere houdbaarheid van producten door warm weer en verstoringen in de koelketen.
- Veranderend gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en diergeneesmiddelen, met mogelijke nieuwe contaminanten als gevolg.
- Verslechtering van water- en bodemkwaliteit en risico’s in transport- en opslaginfrastructuur.
- Opkomst van nieuwe infectieziekten door verschuivende klimaatzones en importstromen.
Daarnaast wijst de NVWA op kennisleemtes, zoals het gebrek aan inzicht in gecombineerde effecten van weersextremen en de impact van nieuwe productiemethoden of importbronnen.
Aanknopingspunten voor ISO 22000 en FSSC 22000
Klimaatverandering kan op verschillende manieren geïntegreerd worden in het voedselveiligheidsmanagementsysteem:
- Contextanalyse
Breng externe en interne factoren in kaart, waaronder:
- Klimaattrends (hitte, droogte, overstromingen, zeespiegelstijging).
- Beschikbaarheid en kwaliteit van water, bodem en grondstoffen.
- Technologische en maatschappelijke ontwikkelingen rond duurzaamheid.
- Interne factoren zoals aanpassingsvermogen, kennisniveau en samenwerking in de keten.
- SWOT-analyse
- Sterktes: kennisniveau, sterke infrastructuur, geavanceerde monitoring.
- Zwaktes: afhankelijkheid van stabiel klimaat, kwetsbare koelketen.
- Kansen: innovatie in klimaatbestendige landbouw en data-analyse.
- Bedreigingen: toename van pathogenen, verstoringen in logistiek en nieuwe importgerelateerde risico’s.
- Stakeholderanalyse
Betrek relevante partijen zoals overheid (NVWA, RIVM), ketenpartners, kennisinstellingen, consumenten en internationale partners. Analyseer hun belangen, verwachtingen en rollen in het waarborgen van voedselveiligheid onder veranderende omstandigheden.
Praktische stappen voor organisaties
- Benoem klimaatgerelateerde risico’s expliciet in de contextanalyse en risico-inventarisatie.
- Actualiseer de SWOT met kansen en bedreigingen rond klimaatadaptatie.
- Breid de stakeholderanalyse uit met partijen als waterbeheerders en kennisinstituten.
- Implementeer monitoring en trendanalyse voor nieuwe toxinen en pathogenen.
- Ontwikkel noodscenario’s voor verstoringen in infrastructuur, water- of grondstoftekorten.
- Stimuleer samenwerking en communicatie in de keten over klimaatadaptatie en voedselveiligheid.
Hoe Kleemans kan ondersteunen
Kleemans helpt organisaties om hun voedselveiligheidsmanagementsystemen toekomstbestendig te maken. Wij begeleiden bij het uitvoeren van de contextanalyse, het actualiseren van de SWOT en stakeholderanalyse, en het integreren van klimaatgerelateerde risico’s in ISO 22000 of FSSC 22000.
Met onze expertise zorgen we dat uw organisatie niet alleen voldoet aan de norm, maar ook voorbereid is op de veranderende omstandigheden van morgen.
→ Wilt u weten hoe klimaatverandering uw voedselveiligheidssysteem beïnvloedt? Neem contact op met Kleemans voor een praktijkgerichte contextanalyse.