. 
21 okt Nieuwe PAL-wetgeving allergenen: wat moet je weten?
Nieuwe PAL-wetgeving allergenen: wat moet je weten?
Inwerkingtreding: 1 januari 2026
Overgangsperiode: 1 januari 2024 t/m 31 december 2025
Wat is PAL?
PAL staat voor Precautionary Allergen Labelling, oftewel een waarschuwing op verpakkingen dat een product mogelijk sporen van allergenen kan bevatten. Het gaat om allergenen die niet als ingrediënt zijn toegevoegd maar wel onbedoeld aanwezig kunnen zijn, bijvoorbeeld door kruisbesmetting in de productielijn of doordat grondstoffen al besmet zijn.
Wat verandert er met de nieuwe wetgeving?
1. Alleen bij aantoonbaar risico
PAL mag alleen nog gebruikt worden als uit een risicobeoordeling blijkt dat het risico op kruisbesmetting, ondanks alle preventieve maatregelen, reëel is en de veilige grens wordt overschreden. Is er geen aantoonbaar risico, dan mag de waarschuwing niet gebruikt worden.
2. Vaste bewoordingen
Alleen bepaalde bewoordingen zijn toegestaan, zoals: “Kan bevatten van X” of “Niet geschikt voor X”, waarbij X staat voor (een of meerdere) allergenen. Andere, vage formuleringen moeten worden vermeden.
3. Referentiedosissen en veilige grenzen
Er zijn nieuwe drempelwaarden afgeleid van internationaal erkende standaarden, zoals die van FAO‑WHO, waarbij bepaald is welke hoeveelheden allergeen-eiwit acceptabel zijn voor het merendeel van mensen met een allergie.
4. Verplichte risicobeoordeling
Producenten moeten aantonen dat ze de risico’s van allergenen en kruisbesmetting in kaart hebben gebracht. Dit betekent ook dat ze preventieve maatregelen moeten treffen, zoals grondstofanalyse, reiniging, hygiëne en procesinrichting.
5. Wetgevende status en naleving
Het beleid is nationaal vastgesteld in Nederland. PAL krijgt wettelijke status zodra het via TRIS‑notificatie in Europa is gepubliceerd (momenteel nog beleidsregel). Alle etiketten van voorverpakte levensmiddelen moeten uiterlijk per 1 januari 2026 voldoen. Producten die vóór die datum zijn geproduceerd mogen uitverkocht worden.
Voor wie gelden de regels?
– Fabrikanten van voorverpakte levensmiddelen in Nederland.
– De regels gelden niet (of niet volledig) voor niet‑voorverpakte producten, zoals in de horeca of speciaalzaken, tenzij anders gespecificeerd.
Waarom deze verandering?
– Meer duidelijkheid en betrouwbaarheid voor allergische consumenten. Onnodige waarschuwingen (“voor de zekerheid”) leiden tot verwarring en beperkingen in keuzes.
– Risico’s worden beter gemanaged, doordat alleen geproduceerd wordt wanneer er daadwerkelijk risico is die de veilige grens overschrijdt.
– Betere aansluiting bij internationale standaarden. Met nieuwe referentiedosissen en methoden is Nederland voorloper in de EU op dit terrein.
Praktische stappen voor bedrijven
– Voer een risicobeoordeling uit voor alle allergenen die mogelijk in je product terecht kunnen komen door grondstoffen, productieproces of verpakking.
– Controleer grondstoffen bij leveranciers, test steekproefsgewijs, documenteer alles.
– Pas reinigingsprocessen en hygiëneprotocollen aan zodat kruisbesmetting wordt beperkt.
– Herzie etiketten en verpakkingen om te voldoen aan de vaste bewoordingen en het verplichte gebruik van PAL als dat nodig is, en verwijder PAL waar het niet nodig is.
– Houd de overgangsperiode in de gaten: etiketten moeten uiterlijk per 1 januari 2026 voldoen. Plan tijdig wijzigingen en productieruns in.
Mogelijke uitdagingen
– Kleinere producenten hebben mogelijk minder middelen voor uitgebreide analyses en risicobeoordeling.
– Veranderingen in leveranciers of grondstoffen kunnen onverwacht nieuwe kruisbesmettingsrisico’s introduceren.
– Communicatie met consumenten moet helder zijn: het idee dat een product “kan sporen bevatten” moet gerechtvaardigd zijn en niet overbodig.
Conclusie
De nieuwe PAL‑wetgeving in Nederland zet een belangrijke stap richting meer transparantie en veiligheid voor mensen met voedselallergieën. Voor producenten betekent het dat er meer verantwoordelijkheid komt om allergenen serieus in kaart te brengen, risico’s te beoordelen, en etiketten rechtvaardig aan te passen. De overgangsperiode tot 1 januari 2026 biedt tijd om processen te verbeteren, enerzijds, maar vereist ook actie om tijdig compliant te zijn.